MODE

วันนี้มีบทความมาฝากเพื่อนๆให้อ่านกัน เผื่อจะเป็นประโยชน์ไม่มากก็น้อย เราจะมาว่ากันด้วยเรื่องของโหมด mode คืออะไร จะขออธิบายแบบบ้านๆเข้าใจง่ายๆ mode ก็คือกระจัดเรียงสเกลเมลเจอร์ในรูปแบบที่แตกต่างจากเดิมโดยอยู่ในโครงสร้างเดิม ( งงอยู่ดี ?? ) อื่มจะลองอธิบายให้เห็นภาพอีกนิดนะครับ เราลองนึกถึงสเกล C MAJOR จะมีโครงสร้างดังนี้ C>D>E>F>G>A>B>C  ทีนี้เราลองไล่สเกลนี้ดดยเริ่มต้อนที่ตัวที่สองของสเกลคือ D เราจะได้โครงสร้างดังนี้ D>E>F>G>A>B>C>D พอมองเห็นอะไรรึยังครับ โครงสร้างมันคือโครงของ C เมเจอร์สเกล เพียงแต่เราเริ่มต้นด้วยตัว D เท่านี้เราก็จะได้ mode ที่สองของ C ซึ่งก็คือตัว D
mode จะเป็นทางเลือกในการสร้างคอร์ดที่แตกต่างมากขึ่น ในแต่ละ mode จะมีคอร์ดที่เหมาะสมในการใช้งานของโหมดนั้นๆ เช่น โหมดแรกคือ C คอร์ดที่เหมาะสมจะเป็นประเภท MAJOR เพราะมันคือ C Majaor scale ส่วนโหมดที่ 2  คือ D เราจะสังเกตุว่าตั้วที่ 3 ซึ่งก็คือ D>E>F ถ้าเปรียบเทียบกับโครงสร้างของเมเจอร์สเกล (ไล่สเกล D major) แล้วตัว F จะเป็น b3 ซึงทำให้โหมดที่ 2 นี้เหมาะจะใช้กับคอร์ดประเภท Minor ครับ
จะแสดงให้เห็นโหมดทั้งหมด 7 โหมดของเมเจอร์สเกลให้ลองไปไล่จำกันให้ได้ก่อนแล้วกันนะครับ หลังจากจำได้ก็ค่อยๆเอามันมาใช้ให้เหมาะสม จำไว้ว่าทฤษฎีดนตรีมีไว้แค่เพื่ออธิบายสิ่งที่เราเล่น ไม่ใช่มีไว้เพื่อกำหนดสิ่งที่เราจะคิดนะครับ

เราไม่อาจปฏิเสธว่า การเปลี่ยนแปลงต่างๆในแนวทางของวงการดนตรี ได้รับอิทธิพลมาจากการเมือง เหตุการณ์ทางสังคม รวมถึงวัฒนะธรรมที่เปลี่ยนไป แม้กระทั่งชีวิตความเป็นอยู่ก็มีผลถึงอารมณ์และความคิดของศิลปินในช่วงนั้นๆ ให้สร้างงานดนตรีที่แตกต่างและโดเด่นขึ้นมาในแต่ละยุคสมัย

ภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ประมาณช่วงปี 50′ ในอเมริกามีการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและเศรษฐกิจมากมาย ภายหลังที่เศรษฐกิจฟื้นฟูขึ้น ทำให้วัยรุ่นส่วนใหญ่ไม่ต้องออกไปหางานทำเพื่อช่วยครอบครัว มีหน้าที่อย่าเดียวที่ต้องทำคือการเรียนให้จบ แต่สิ่งที่ตามมาคือความคิดที่แตกต่างกันระหว่างวัย ที่เกิดในสภาพบ้านเมืองที่ต่างกัน หรือที่เรียกว่า Generation gap
ความไม่เข้าในกันระหว่างผู้ใหญ่ที่เติบโตมาในยุคที่ผ่านสงครามโลกครั้งที่ 2 กับวัยรุ่นที่ไม่ได้สัมผัสถึงความโหดร้ายของสงคราม ทำให้เกิดปัญหาของช่องว่างระหว่างวัย สิ่งที่วัยรุ่นสมัยนั้นจะแสดงออกได้ก็คือ การฉีกตัวเองออกมาจากกฏเกณฑ์ที่ผู้ใหญ่หรือสังคมขีดไว้ คำว่า Rock ‘n’ Roll จึงได้ถือกำเนิดขึ้นมา
วัยรุ่นส่วนใหญ่ในสมัยนั้นใช้ดนตรี Rock ‘n’ Roll เป็นตัวขับเคลื่อนความเป็นขบถในตัวออกมา รากฐานของดนตรี Rock ‘n’ Roll เป็นการผสมของคนตรีของคนผิวขาวและผิวดำ คือระหว่างดนตรี Folk, Country ของคนผิวขาว กับ Blues, R&B ของชาวผิวดำ สิ่งที่แสดงออกถึงการฉีกกฎของวัยรุ่นในยุคนั้นที่ชัดเจนที่สุดคือการยอมรับดนตรีของคนผิวดำเข้ามามีส่วนร่วมในวัฒนธรรมของพวกเขา

และผลจากการผสมผสานระหว่างดนตรี 2 ฝั่งทำให้เกิดดนตรีแบบใหม่ที่มีจังหว่ะรวดเร็ว ฟังแล้วทำให้อยากเคลื่อนไหวปลดปล่อยและสนุกไปกับเพลง  ในยุคนั้นศิลปินที่จะต้องพูดถึงที่สุดก็คือ Elvis Presley เรียกได้ว่าจนปัจจุบันนี้ก็ยังมีคนพูดถึงผลงานและให้ฉายยาของเค้าว่า King of Rock ‘n’ Roll โดยเสียงร้องของ Elvis มีการผสมผสานการร้องที่ได้รับอิทธิพลมาจากนักร้องผิวดำ และเสียงเอื้อนที่มักใช้ในดนตรี Blues วงอื่นๆที่น่าสนใจอย่างเช่น Little Richard ที่มีจังหวะที่รุนแรงมากในยุคนั้น

ดนตรี Rock ‘n’ Roll ยังมีอิทธิพลไปถึงแฟนชั่นของวัยรุ่นในสมัยนั้น มีการทำทรงผมแปลกๆ หรือการแต่งตัวให้เหมือนกับนักร้องที่ตัวเองชอบ รวมถึงภาษาที่ใช้คุยกัน ก็มีความเปิดเผยมากขึ้น เริ่มมีการใช้คำพูดจาที่หยาบคาย สิ่งเหล่านี้ทำใหุ้ผู้ใหญ่ในยุคสงครามโลกส่วนใหญ่รับไม่ได้ จนบางคนกล่าวว่า Rock ‘n’ Roll คือดนตรีของปีศาจ แต่กลายเป็นเป็นว่าดนตรี Rock ‘n’ Roll กับขยายลุกลามไปทั่วโลกและพุ่งขึ้นมาเป็นดนตรีกระแสหลักของโลกในสมัยนั้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ยุคที่ Rock ‘n’ Roll เริ่มตกต่ำน่าจะอยู่ในช่วงปลายของยุค 50′ หลังจาก Chuck Berry โดนจับ Elvis Presley ต้องก็เกณฑ์ไปเป็นทหารประจำการที่เยอรมัน แถม Buddy Holly ก็เสียชีวิตกระทันหันจากเครื่องบินตก นั่นเป็นแค่ช่วงสั้นๆที่ดนตรี Rock ‘n’ Roll ซบเซาลงไป เพราะหลังจากนั้น Rock ‘n’ Roll ก็มีพัฒนาการและเติบโตแตกกิ่งก้านเป็นรากฐานของดนตรีในยุคต่อไปแทบทุกสมัย

คีย์คืออะไร

คีย์ดนตรีมีไว้สำหรับกำหนดให้เราได้รับรู้ในการเล่นดนตรีแต่ละครั้งว่า จะเริ่มต้นที่กลุ่มของเสียงใดไปหาเสียงใด โดยคีย์จะกำหนดไว้ว่าเสียงใดในกลุ่มนั้นที่เหมาะสมบ้าง และโน๊ตตัวไหนไม่ควรเล่นในกลุ่มนั้น อย่างเช่นว่าถ้าเราเล่นในคีย์ C กลุ่มของโน๊ตที่เหมาะสมในคีย์นี้ก็คือ C/ D/ E/ F/ G/ A/ B/ C ซึ่งโน๊ตแต่ละตัวจะใช้สเกลเมเจอร์เป็นตัวกำหนด
โดยสเกลมีความเกี่ยวพันกับคีย์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะฉนั้นสเกลหลักๆที่ควรเรียนรู้ก่อนจะศึกษาให้เข้าใจเรื่องคีย์ได้ง่ายคือ เมเจอร์สเกล โดยเราจะเรียกเสียงในสเกลออกเป็นสองแบบคือ เสียงเต็ม Tone และครึ่งเสียง Semitone อย่างเช่นถ้าโน๊ต C ไปหา D เราเรียกว่า 1 เสียงเต็ม หรือ 1 Tone แต่ถ้า E ไปหา F เราเรียกว่าครึ่งเสียง หรือ 1 Semitone และเรายังต้องจัดลำดับความห่างของเสียงในสเกลเป็น ขั้นคู่ อีกด้วย อย่างเช่นถ้าเราเล่นอยู่ในคีย์ C ก็จะจัดให้ C อยู่ในขั้นคู่ที่ 1 แล้วในกรณีที่เราเปลี่ยนไปเล่นคอร์ด D เราก็จะให้ D เป็นขั้นคู่ที่ 2 ของ C พอจะเห็นภาพกันใช่มั้ยครับ ที่นี้การที่เราจะมองให้ออกว่าเพลงๆนี้ที่เราเล่นอยู่เป็นคีย์อะไรมีหลักง่ายๆไว้สังเกตุประมาณนี้นะครับ
1. ให้ดูที่ประเภทของคอร์ด จำไว้ว่าคอร์ดที่ 1 ของคีย์ หรือคอร์ดที่จะบอกคีย์ ส่วนใหญ่จะอยู่ในเมเจอร์สเกล เพราะฉะนั้นการฟังการเดินทางของเสียงคอร์ดที่เปลี่ยนในเพลงนั้นๆว่าอยู่ในโครงสร้างของเมเจอร์สเกลในคีย์ใดได้ ก็เท่ากับว่าเราเจอคีย์นั้นแล้วครับ อย่างเช่น เพลงนี้เริ่มด้วยคอร์ด E/ C#m/ F#m/ B  แล้วเราลองมาไล่เมเจอร์สเกลที่คีย์ E จะมีโน๊ตตามนี้ครับ E/ F#/ G#/ A/ B/ C#/ D#/ E จะเห็นว่ามีคอร์ด หรือโน๊ตที่ซ้ำกันอยู่ในเพลงข้างต้น นี่แหละครับที่เป็นจุดที่เราเอาไว้สังเกตุเพลงแต่ละเพลงว่าอยู่ในคีย์อะไร
2. อันนี้เป็นสูตรแบบบ้านๆนะครับ แต่ขอบอกว่าไม่ได้ผล 100 % ก็คือให้เราดูที่คอร์ดแรกของท่อนฮุกของเพลงครับ เพราะส่วนใหญ่ท่อนฮุกจะเป็นจุดที่อารมณ์ของเพลงขึ้นถึงที่สุด ก็เลยจะใช้คอร์ดแรกของคีย์เพื่อบิ้วอารมณ์ แต่ด้วยว่าสมัยปัจจุบันเพลงป๊อบบ้านเรามีอิสระมากขึ้น ทำให้มีการพลิกแพลง สร้างสรรค์ให้ฟังแล้วไม่น่าเบื่อ จึงทำให้บางทีเราอาจจะเจอเพลงที่เข้าฮุกด้วยคอร์ด 2 หรือ 4 ของคีย์ก็ได้ครับ อันนี้ก็อยู่ที่ประสปการณ์แล้วว่าจะสังเกตุกันได้รึป่าวนะครับ
3. ดูที่ Minor คอร์ด นี่ก็ต้องย้อนไปถึงเรื่องสเกลอีกแหละครับ แต่จะอธิบายแบบบ้านๆก่อนดีกว่า สังเกตุมั้ยครับ เวลาเราเล่นกีต้าร์อวดสาวๆสมัยเพิ่งหัดเล่น เพลงป๊อบส่วนใหญ่ที่เล่น คอร์ด C แล้วทำไมต้องต่อด้วยคอร์ด A minor ??? เคยตั้งคำถามกันรึป่าวครับ หรือเล่นมันแบบนกแก้วนกขุนทองกันไป….อ่ะ ไม่เป็นไรครับ จะอธิบายให้เห็นภาพกันนะครับ เราลองไล่สเกลในโครงสร้างของ C Major แต่ไปเริ่มที่ตัว A ดูนะครับ เราจะได้โน๊ตตามนี้ A/ B/ C/ D/ E/ F/ G/ A ถ้ามีกีต้าร์หรือเบสแนะนำให้ลองไล่เลยนะครับ เราจะเห็นว่า มันกลายเป็น A minor scale ไปซะงั้น !!  อาการนี้เค้าเรียกว่า เป็น Natural minor ครับ หรือจำง่ายๆว่า โน๊ตตัวที่ 6 ของสเกลเมเจอร์จะต้องเล่นคู่กับ minor คอร์ด

ถ้ายังงงจะอธิบายให้เห็นภาพเข้าไปอีกนะครับ ยกตัวอย่างเพลง หยุด ของพี่ๆ Groove Rider เห็นหลายคนแล้วบอกว่าเพลงนี้เล่นในคีย์ C แต่จริงๆไม่ใช่นะครับ สังเกตุง่ายๆท่อนก่อนที่จะเข้าฮุกเพลงนี้เล่นด้วยคอร์ด  E minor ถ้าเราไล่สเกลจากโน๊ต E กลับไป 6 โน๊ตในโครงสร้างของ Major จะได้ดังนี้ครับ E/ D/ C/ B/ A/ G เพราะฉะนั้นจะตรงกับทฦษฏี คอร์ด 6 Minor พอดีเป๊ะ ทำให้เพลงหยุดอยู่ในคีย์ G ครับ แต่เล่นขึ้นด้วยคอร์ด C ซึ้งเป็นคอร์ดที่ 4 ของคีย์ G

พอจะมองเห็นอะไรบ้างรึป่าวครับ ถ้ามันยากเกินไปก็แนะนำว่าอย่าเพิ่งไปเครียดกับมันนะครับ ฟังเยอะๆ เล่นเยอะๆ เดี๋ยวมันก็จะค่อยๆมาเอง สุดท้ายนี้ถ้ามีอะไรผิดพลาดก็ขออภัยมา ณ.ที่นี่ด้วยนะครับ ทีมงาน Soundgood

การแต่งเพลงเปรียบเทียบได้กับการนำเอาเรื่องราวที่มีจุดเริ่มต้น จุดที่สำคัญ ช่วงที่เน้นความรู้สึก และบทสรุปเพื่อจบเรื่อง การที่เราแต่งเพลงที่ฟังแล้วรู้สึกวกวน ฟังจนจบก็ยังไม่รู้พุดถึงอะไร จับอะไรมาใส่ในเพลงเยอะไปหมด นั่นหมายถึงเพลงที่เราแต่งยังขาดประเด็นในการถ่ายทอดหรือสื่อสารไปสู่คนฟัง
แล้วจะทำยังไงที่จะทำให้การแต่งเพลงของเราเป็นไปในทางเดียวกันจนจบเพลงได้? อย่างแรกที่ควรนึกถึงคือ “เราจะแต่งเกี่ยวกับเรื่องอะไร” เพราะนั่นคือจุดสำคัญที่จะทำให้เพลงไม่เอียงซ้ายหรือขวาซะจนฟังไม่รู้เรื่อง เพราะการที่เราจัดระเบียบในเพลงที่เราแต่งตั้งแต่เริ่มต้น จะทำให้เราสามารถเรียงลำดับอารมณ์เพลงตั้งแต่ต้น กลาง และจบเพลงได้ รวมถึงคนฟังก็จะสามารถเข้าใจได้ง่ายด้วย
เพราะฉะนั้น ก่อนที่จะลงมือเขียนเพลง หรือแต่งเพลง ควรจะนึกถึงแก่นของเรื่อง หรือที่เรียกกันว่า ธีมของเรื่อง ที่เราจะเขียนก่อน ที่เหลือก็อยู่ที่จินตนาการและความสามารถของเราที่จะต่อยอดและทำให้มันไพเราะเท่าที่เราจะทำได้

ทีมงาน soundgood

สวัสดีครับ วันนี้ทีมงาน soundgood studio ก็เอาบทความดีๆมาฝากกันอีกเช่นเคย หวังว่าจะถูกใจหรือเป็นประโยาชน์กับเพื่อนๆนักดนตรีบ้างนะครับ
วันนี้อยากจะพูดถึง การปรับซาวน์ในห้องซ้อมดนตรี เพราะเห็นเพื่อนๆที่มาซ้อมหลายคนจะชอบบ่นว่า ไม่ได้ยินเสียงร้องมั่ง เสียงเบสเบาไปบ้าง บางทีเพิ่มให้เท่าไหร่ก็ไม่พอ จากประสปการณ์การเล่นดนตรีของผมพอจะวิเคราะห์ได้ว่า ส่งที่หลายๆวงยังละเลยและมองข้ามในการซ้อมหรือเล่นบนเวทีคือ ” การบาลานซ์ของซาวน์รวมๆของวง “ ไม่งงใช่มั้ยครับ ที่ผมหมายถึงคือ การปรับสมดุลย์ของเสียงแต่ละเสียงให้เบาหรือดังขึ้น เพื่อให้ได้ยินเสียงดนตรีทุกชิ้นที่เล่นอยู่ ผมจะยกตัวอย่างดูให้พอเห็นภาพนะครับ อย่างเช่นวงดนตรี X (นามสมมุติ) มีมือกลองที่ตีหนักมากมาย พอเข้าห้องซ้อมที่ไรก็ซัดเต็มข้อ หวดกระหน่ำไม่ยัง พอมือเบสได้ยินอย่างงั้นก็รู้สึกว่าทำไมได้ยินแต่เสียงกลองฟระ ก็เลยเปิดเสียงเบสให้ดังขึ้นอีก ที่นี้ก็เลยกลายเป็นเหมือนปฏิกริยาลูกโซ่ ทุกคนเปิดเสียงให้ดังขึ้น เพราะต้องการได้ยินเสียงที่ตัวเองเล่น คราวนี้ภาระก็ตกมาอยู่ที่นักร้อง เพราะมีข้อจำกัดที่ร่างกาย ไม่สามารถเพิ่มระดับเสียงได้เหมือนเครื่องดนตรีชิ้นอื่น พอจะมองเห็นปัญหาใช่มั้ยครับ ที่นี้ผมพอจะมีวิธีแก้ไขเล็กๆน้อย เพื่อจะเป็นประโยชน์กับเพื่อนๆไม่มากก็น้อยครับ
อย่างแรกแทนที่คุณจะเอื่อมมือไปเพิ่มวอลลุ่มของตัวเอง ลองหันมาใช้หูสังเกตุเอาว่าเราต้องการ ” เพิ่มอะไร “ และต้องการ ” ลดอะไร “ จากการซ้อมครั้งแรก สมมติว่าเราฟังตอนซ้อมแล้วรู้สึกว่าไอ้มือเบสมันเปิดดังเกินไป หลังจากจบรอบแรกเราก็อาจจะพูดกับเจ้ามือเบสว่า ขอลดวอล์ลุ่มลงนิดนึง แล้วก็เริ่มซ้อมเพลงเดิมอีกครั้ง แล้วค่อยสังเกตุการเปลี่ยนแปลงเอาว่ามันดีขึ้นรึป่าว
อย่างที่สองอาจจะน่าหนักใจหน่อย คือถ้าเรามีมือกลองที่หวดกลองหนักๆ ก็อาจจะต้องคุยกันในวงว่าเวลาซ้อมควรจะลดความแรงลงมานิดนึงให้คนอื่นได้ยินก่อน หลังจากซ้อมจนมั่นใจแล้วค่อยๆเพิ่มน้ำหนักให้เท่าเดิมอีกที แล้วก็อีกเคส สำหรับนักร้องนำที่ไม่มีพลังเสียงมาก อันนี้อาจจะต้องขอความร่วมมือทั้งวงลดความดังลงมาที่ละหน่อยเพื่อให้ได้ยินเสียงนักร้องชัดขึ้น หลังจากเรามั่นใจในเพลงที่เล่นแล้ว ก็ค่อยๆเพิ่มนำหนักจนกลับมาเป็นเหมือนเดิมอีกครั้ง
ก็พอสังเขปเท่านี้ก่อนนะครับ ถ้ามีอะไรเพิ่มาเติมเดี๋ยวจะค่อยๆมาอัพเดทให้อ่านกันอีกนะครับ
ขอพลังจงอยู่กับท่าน ทีมงาน Soundgod Studio